Koffiedik kijken: circulair en duurzaam ondernemen is hot!

Alles wat duurzaam is, is helemaal hip! En dat komt goed uit, want daar wordt de wereld een stuk mooier van. Maar hoe kan je duurzaam of zelfs circulair voedsel produceren en het liefst dichtbij de consument? Spoiler! Het kan zelfs in je eigen keuken...

In Den Haag worden midden in de stad vissen gekweekt. En dat is niet alles, want de vissenpoep wordt weer als mest voor groenten gebruikt. Dat is nou ‘circulair’: het hergebruiken van dát wat je voorhanden hebt! De groenten worden verbouwd op het dak van het gebouw, in een mega grote kas, daarin worden o.a. aubergines, paprika’s en hete pepers gekweekt. Op het dak, dus niet in de grond!

Futurist Tony Bosma vertelt dat dit soort initiatieven broodnodig zijn. We consumeren namelijk met z’n allen meer grondstoffen dan de aarde kan leveren. En dat betekent dat we meer moeten gaan hergebruiken. Afval wordt de nieuwe grondstof, want circulair produceren maakt de cirkel weer net zo rond als de aarde.

Albert Heijn CEO Wouter Kolk is het helemaal met Tony eens. Circulair denken staat hoog op de agenda bij Albert Heijn, en wordt wat Wouter betreft de standaard! Als voorbeeld noemt hij koffiedik, waar zwammen op kunnen groeien. Daar weet Annelies Goedbloed van Haagse Zwam alles van! Haagse Zwam haalt, op de fiets, koffiedik op bij bedrijven. Het koffiedik belandt anders bij het afval, en nu groeien er oesterzwammen op. Van de oesterzwammen worden vleesvervangers gemaakt. En alles gebeurt lokaal en duurzaam! Een mooi voorbeeld van circulair ondernemen.

Wordt het dan nooit een soort vissenorgie dat het er opeens veel meer zijn?

Waarom staat deze kas op de zevende verdieping midden in Den Haag?

Nou, dit heb ik nog nooit gezien.

Duurzaamheid is hip en ook nodig om onze aarde niet te veel uit te putten en steeds meer

mensen en bedrijven zien in hoe belangrijk het is om ons eten duurzaam te gaan produceren.

Zo heb je bijvoorbeeld kassen waar groente en fruit verticaal verbouwd worden om zo de

ecologische footprint laag te houden.

Bij de Albert Heijn verkopen ze eitjes van Rondeel en die zijn zowel dier- als milieuvriendelijk

geproduceerd en dat zijn eigenlijk nog maar een paar voorbeelden van verduurzaming.

Ik ben Sophie en vandaag zoek ik uit welke toffe ontwikkelingen er nog meer zijn op het

gebied van duurzaam produceren.

Hier bij Urban Farmers in Den Haag bijvoorbeeld, produceren ze op een duurzame manier visfilets

en … duizenden kilo’s groente!

We kweken vissen hier, die vissen poepen in het water en dat dient eigenlijk als mest

voor de planten.

We hebben een wereld gecreëerd waarin we nu al meer consumeren dan dat de aarde kan

opbrengen.

We moeten op een andere manier kijken hoe we gaan produceren uiteindelijk, dus daarvoor

moeten we reststromen gaan gebruiken, dus wat we weggooien hergebruiken.

Afval wordt de nieuwe grondstof en dat noemen we circulair produceren.

Het ruikt hier een beetje naar mos en het is hier heel warm.

Wat zijn het voor vissen?

We kweken hier de roze Tilapia, omdat het een makkelijk kweekbare vis is.

650 vissen zitten in één zo'n bak.

Dat klinkt als best wel veel.

Het is de perfecte dichtheid voor deze vis.

Gezelligheidsdier is dit.

Precies.

Zoveel vissen in één bak, wordt het dan nooit een soort vissenorgie dat het er opeens

veel meer zijn?

Uuh … nee haha.

We hebben hier bijna alleen maar mannetjes, waardoor zijn stressniveau laag blijft.

Zou deze vis stress ervaren, dan zou hij ziek worden, en moeten we hem antibiotica geven.

Nou dat komt uiteindelijk bij de planten terecht op ons bord, dat willen we dus niet.

Wat maakt deze productie dan circulair?

Dat het vissenpoepwater naar boven gaat, naar de planten, daar wordt het eigenlijk gefilterd

en dan kan het weer terug naar beneden naar de vissen.

Zullen we kijken waar het water naartoe gaat?

Ja, ik ben heel benieuwd.

Circulair produceren wordt dus heel erg van belang, maar ook lokaal produceren

wordt heel erg van belang. 70% van de wereldbevolking gaat uiteindelijk in steden wonen, dus we

moeten gebouwen bijvoorbeeld gaan gebruiken om voedsel te gaan verbouwen.

Jeetje, wat een groente.

Maar waarom staat deze kas op de zevende verdieping midden in Den Haag?

Gemiddeld legt voedsel tweeduizend kilometer af voordat het op onze bord komt.

Wij dachten dat moet anders kunnen.

Waar is nog heel veel ruimte?

Op het dak.

Op het dak, ja.

Bieslook.

De wortels die hangen in het water, net zo lang tot de voedingsstoffen er allemaal uit

zijn en dan gaat ‘ie weer naar beneden naar de vissen.

Ze gebruiken dus helemaal geen aarde?

Nee.

Oh het ruikt ook lekker.

Zit heel veel smaak aan.

Ja he?

We hebben echt superveel.

Aubergine, paprika, tomaten, hete peper, komkommer …

In één kas?

In één kas.

Hoeveel verbouwen jullie dan eigenlijk hier op één dak?

Als we alle oogst van een heel jaar zouden verzamelen kunnen we daarmee Den Haag 1 dag voeden.

Ik zou zeggen: bouw 365 van deze kassen, en heel Den Haag eet elke dag superlokaal!

We staan hier op een dak, midden in Den Haag.

Er is een kas, er zijn hier honderden vissen.

Is dit de toekomst?

Als wij op deze manier met deze ontwikkelingen meer mensen op een goede manier kunnen voorzien

van eten, dan is dat een hele mooie toekomst.

Een kas is cool, maar wat gebeurt er qua duurzaamheid op grotere schaal?

Daarvoor ga ik langs bij de baas van Albert Heijn, Wouter Kolk.

Bij Albert Heijn gaat heel veel plastic de deur uit, daar gaat heel veel energie de deur uit.

Dus als we dat wat kunnen verminderen, hebben wij een grote impact en die verantwoordelijkheid

hebben we, vind ik wel.

Ik zou heel graag willen dat de footprint van een Albert Heijn supermarkt gewoon nul is.

Maar hoe combineer je dat dan met het feit dat je ook gewoon winst moet maken?

Ik denk juist het circulaire denken van hoe kan je dingen weer hergebruiken, herinzetten,

dat het heel kostenefficiënt kan zijn.

Bijvoorbeeld de Buitenbeentjes die we ook verkopen.

Dat zijn die lelijke paprika’s toch?

Ja, die werden omgezet tot voer voor dieren en nu kunnen we ze gewoon op een goede manier

inzetten en klanten zijn daar ontzettend tevreden mee.

Het gaat geloof ik zo goed dat we bijna geen Buiten-beentjes meer hebben, dan zijn ze allemaal uitverkocht.

Het is goed voor het milieu en het bespaart ons ook kosten.

Dus er zijn al echt heel veel mogelijkheden, waarop we kunnen nadenken van, wat eerst afval

is kan je het gebruiken om iets anders te laten groeien.

Het bekende voorbeeld van koffieafval, daar kunnen champignons op groeien, hoe kunnen

we dingen weer slim inzetten?

Betekent dat dat duurzaamheid nu groot op de agenda staat en daar ook blijft?

Ja, uiteindelijk wordt het de standaard.

En van die paddenstoelen op koffiedik, die kweekt Annelies Goedbloed.

Oesterzwammen om precies te zijn. Ze laat me zien hoe dat gaat.

Nou, dit heb ik nog nooit gezien.

Wat zijn dit voor zakken?

Dit zijn zakken vol met koffiedik.

Hoe kom je hieraan?

Heel veel bedrijven hebben hele grote hoeveelheden koffiedik.

En jij gaat er dan naartoe met je kruiwagen en je zegt hallo...

Bijna wel.

Het is een fiets met een kar erachter.

Dat meen je niet, wat grappig.

Ze zien er wel heel zacht en lekker uit.

Kan je dit gewoon eten?

Je kan het zo eten, geen probleem.

Heel lekker.

En die zwammen, die verkoop je dan?

Die oesterzwammen die verkopen we aan restaurants.

We hebben een heel circulair systeem op meerdere gebieden.

We halen koffiedik op, wat anders bij het afval belandt, dat zetten wij in als belangrijkste grondstof.

We kweken daar voedsel mee wat als vleesvervanger kan dienen.

We doen het lokaal, we doen het allemaal op de fiets.

Dit is een concreet voorbeeld van hoe je duurzaam kunt ondernemen.

Kan ik dit thuis doen?

Want ik heb namelijk zelf nog altijd wel koffiedik over.

Als jij koffie drinkt dan kun jij met jouw koffiedik zelf oesterzwammen maken.

Nou dan neem ik dit heel graag mee, want dat ga ik proberen.

Zo, je kan dus op hele diverse plekken circulair en lokaal produceren,

op het dak van een Philipsgebouw, maar ook gewoon in je eigen keuken met je eigen koffiedik,

dan heb ik zometeen gewoon m’n eigen oesterzwammetjes, hoe leuk is dat?

Circulair, lokaal, ik doe mee.

Vond jij dit nou een leuke video?

Klik dan hier om er meer te bekijken, en hier om je te abonneren.

Meer Appie Today Onderzoekt